CMM ölçüm programı nasıl hazırlanır?

Tek bir parçayı elle ölçmek mümkündür. On parçayı elle ölçmek de mümkündür ama her seferinde aynı noktaları aynı yerden alacağınızın garantisi yoktur. Ölçüm programı tam olarak bunu çözer: bir kez kurarsınız, sonraki her parça aynı şekilde ölçülür. Bu yazı o programın nasıl kurulduğunu anlatıyor.

Program ne zaman kazandırır?

Tek parçada program hazırlamak zaman kaybıdır; elle ölçmek daha hızlıdır. Program, aynı parçadan ikinci, üçüncü, yirminci gelecekse kazandırır. İkinci kazanç tekrarlanabilirliktir: aynı program aynı noktaları aynı yerden alır, böylece iki ölçüm arasındaki fark parçadan gelir, operatörden değil.

Üçüncü kazanç kayıt tutmaktır. Program ve ölçüm oturumu saklandığında, altı ay sonra gelen bir parti aynı koşullarda ölçülebilir ve iki parti karşılaştırılabilir.

Programın altı adımı

Adım adım

Aşağıdaki akış TouchDMIS kullanan bir CMM’deki sıradır. Yazılım değişirse düğmelerin adı değişir, mantık aynı kalır.

1. CAD modelini yazılıma alın. Program modele bağlı kurulacağı için bu adım en başta olmalı.
2. Birincil düzlemi ölçün ve birincil datum olarak seçin; eksen yönünü kontrol edin.
3. İkinci yüzeyi ölçün ve ikincil datum yapın. Bu yüzey düzlem olabileceği gibi, parçaya göre bir doğru da olabilir.
4. Sıfır noktasını tanımlayın. Parçada uygun bir delik varsa merkezi sıfır olarak kullanmak, tek noktadan daha kararlı sonuç verir.
5. CAD ile eşitleme seçeneğinin açık olduğundan emin olun; kapalıysa program modele bağlanmaz.
6. Hizalamayı onaylayın, sonra best-fit hizalama ile modeli parçaya daha iyi oturtun.
7. Ölçülecek düzlemleri seçin. Yazılım bir ölçüm yolu önerir; yolu kabul etmek zorunda değilsiniz.
8. Ölçüm yolunu düzenleyin: noktaları sürükleyerek veya değer girerek taşıyın. Noktaları kenara, pahya ve delik ağzına yaklaştırmayın.
9. Delikleri ve çapları aynı şekilde ekleyin; her biri için nokta sayısını ve yüksekliği kontrol edin.
10. Sonuç ekranından toleransları girin.
11. Oturumu kaydedin. Bir sonraki partide aynı programı çağırırsınız.

3-2-1’den sonra neden bir de best-fit?

3-2-1 hizalama parçanın koordinat sistemini kurar; altı serbestlik derecesini kilitler ve sıfır noktasını koyar. Ama bunu az sayıda noktayla yapar. Parça yüzeyinde küçük sapmalar varsa, o az sayıda nokta hangi noktalarsa sonuç ona göre biraz kayar.

Best-fit hizalama, ölçülen noktalarla CAD modelini topluca karşılaştırır ve sapmaların toplamını en küçük yapan konumu bulur. Yani 3-2-1’in yerine geçmez, onu rötuşlar. Pratikte sırası şudur: önce 3-2-1 ile kaba hizalama, sonra best-fit ile ince ayar.

Ölçüm yolu: hazır gelen yolu olduğu gibi kabul etmeyin

Bir yüzeyi seçtiğinizde yazılım otomatik bir ölçüm yolu üretir. Bu yol geometrik olarak doğrudur ama parçanın gerçek halinden habersizdir. Otomatik yol noktayı kenara çok yaklaştırabilir, pahın üzerine denk getirebilir veya delik ağzına çok yakın koyabilir. Bu noktalar yanlış değer üretir ve hata parçaya yazılır.

Noktaları tek tek sürükleyip yerleştirmek, program hazırlarken harcanan zamanın en çok geri dönen kısmıdır. Bir kez düzgün yerleştirilen nokta, o programın çalıştığı her parçada doğru yerden ölçer.

Toleransı sonuç ekranından girmek

Ölçüm bittiğinde sonuç ekranında her özelliğin değeri görünür. Toleranslar buradan girildiğinde rapor doğrudan uygun/uygun değil bilgisini üretir. Tolerans girilmezse rapor sadece ölçülen değeri gösterir; sapmayı okuyan kişi resme bakıp kendi karar vermek zorunda kalır.

Toleransları resme bakarak girin, hafızadan değil. Özellikle yazılmamış ölçülerde genel tolerans sınıfının ne olduğunu antetten kontrol edin.

Bizde nasıl yapılıyor

Boyutsal kontrolü kendi tesisimizde yapıyoruz: COORD3 ARES NT koordinat ölçüm cihazı (1000×700×500 mm ölçüm hacmi, Renishaw PH20 beş eksen kafa) ve görüntülü ölçüm sistemi. Tekrar eden partilerde ölçüm programını saklıyoruz; ikinci parti geldiğinde aynı noktalar aynı yerden ölçülüyor. Ölçüm raporu talebinizi teklif aşamasında belirtmeniz yeterli.

• CMM
• ölçüm programı
• best-fit
• ölçüm yolu
• TouchDMIS
• Ostim
• Ankara

İlgili yazılar