STEP mi IGES mi? Parça dosyasını nasıl göndermelisiniz?
Teklif sürecinde en çok zaman kaybettiren şey eksik veya yanlış formatta gelen dosyadır. Model açılmaz, yüzeyler kopuktur, ölçek yanlıştır ya da model gelmiştir ama tolerans hiç yoktur. Hepsi birkaç dakikalık bir seçimle önlenebilir.
Kısa cevap: STEP gönderin
CNC imalat için doğru cevap neredeyse her zaman STEP’tir (.step veya .stp). Sebebi şu: STEP parçayı kapalı bir katı olarak, matematiksel olarak kesin biçimde taşır. CAM yazılımı takım yolunu bu kesin geometriden üretir; arada yaklaşıklık yoktur.
STEP’in AP242 sürümü beş eksen işlerde ayrıca tercih edilir, çünkü yüzey sürekliliğini yaklaşıklığa düşürmeden korur. Çok eksenli hareketlerde küçük yüzey hataları birikerek çarpma ve kesme hatasına dönüşebilir; AP242 bu riski azaltır.
Formatlar ne işe yarar?
| Format | Ne taşır | CNC için |
|---|---|---|
| STEP (.step / .stp) | Kesin katı geometri (B-rep) | Doğru tercih. Her CAM yazılımı okur. |
| Parasolid (.x_t) | Kesin katı geometri | STEP aktarımında bozulma olursa iyi bir alternatif. |
| IGES (.igs / .iges) | Çoğu zaman bağımsız yüzeyler | Çalışır ama risklidir — aşağıya bakın. |
| STL (.stl) | Üçgenlerden örülmüş yüzey ağı | Uygun değildir. 3B baskı formatıdır. |
| DXF / DWG | 2B geometri | Sac kesim ve 2B işler için; hacimli parçayı tanımlamaz. |
| Yerel format (SLDPRT, CATPart…) | Tam model | Aynı yazılım varsa iyi; yoksa STEP ile gönderin. |
IGES neden riskli?
IGES eski bir aktarım formatıdır ve STEP onun yerini almıştır. İki sorun çıkarır. Birincisi, parça çoğu zaman kapalı bir katı olarak değil, birbirinden bağımsız yüzey parçaları hâlinde gelir; bu yüzeylerin CAM tarafında elle birleştirilmesi gerekir ve aralarda boşluk ya da açık kenar kalabilir.
İkincisi, dışa aktarırken eğriler yaklaşık olarak temsil edilir. Düz yüzeylerde bu fark edilmez; eğrisel ve serbest yüzeyli parçalarda takım yolunun doğruluğunu bozar. Beş eksende bu hatalar hareket boyunca birikir. IGES dışında seçenek yoksa gönderin, ama modelin onarım gerektirebileceğini baştan bilelim.
STL ile parça neden işlenemez?
STL bir yüzeyi üçgenlerden örülmüş bir ağ olarak tarif eder. İçinde kesin geometri yoktur — bir silindir, silindir olarak değil, yüzlerce küçük düz üçgen olarak durur. Tezgâh o ağdan hassas takım yolu çıkaramaz; çıkarsa da yüzeyde üçgen izleri kalır.
Üstelik STL dosyasında birim bilgisi yoktur. Milimetre mi inç mi olduğu dosyadan anlaşılmaz; karıştırılırsa parça 25,4 kat yanlış ölçüde çıkar. STL 3B baskı için doğru formattır, talaşlı imalat için değil.
3B model yeterli mi? Hayır.
Model parçanın şeklini söyler, nasıl kabul edileceğini söylemez. Modelde olmayan ve mutlaka 2B resimde bulunması gereken şeyler vardır:
- ToleranslarModel nominal ölçüyü taşır. Hangi ölçünün ne kadar sapabileceği resimde yazar; toleransı yazılmamış ölçüler için antetteki genel tolerans sınıfı geçerlidir.
- Referanslar (datum)Parçanın hangi yüzeye dayanarak ölçüleceği. Datum yoksa diklik ve konum toleransı ölçülemez.
- Yüzey pürüzlülüğüHangi yüzey ne kadar pürüzsüz olacak. Model bunu taşımaz.
- Malzeme ve yüzey işlemiAlaşım, temper, eloksal/kaplama ve bunun ölçüye etkisi.
- Kenar durumuÇapak alma, pah, keskin kenar yasağı.
ISO 2768 genel tolerans nedir?
Toleransı yazılmamış ölçülerde hangi sapma geçerli olur, antete hangi sınıf yazılır.
Teknik resimde datum nedir?
Referans seçimi, 3-2-1 kuralı ve sıranın ölçüm sonucunu neden değiştirdiği.
Yüzey pürüzlülüğü Ra nedir?
Ra ile Rz farkı, N kademeleri ve hangi işlemeyle hangi değerin tutturulduğu.
Göndermeden önce kontrol listesi
- Modeli STEP olarak dışa aktarın; mümkünse AP242 seçin.
- Birimi doğrulayın — milimetre mi inç mi, dosya adına yazmak iyi bir alışkanlıktır.
- Modeli kapatıp yeniden açıp kontrol edin: katı mı geldi, yüzeyler kopuk mu?
- Yanına 2B resmi ekleyin — tolerans, datum, yüzey, malzeme, yüzey işlemi.
- Adet ve termini yazın; tek parça ile tekrar eden parti aynı fiyatlanmaz.
Bu beş adım tamamsa teklif aynı gün çıkar. Eksik bir şey görürsek soruyoruz; üretilebilirlik açısından sorun yaratacak bir tolerans veya yüzey değeri varsa onu da üretim başlamadan söylüyoruz.
- STEP
- IGES
- STL
- Parasolid
- AP242
- CAD dosyası
- teknik resim
- Ankara Ostim
Sık sorulan sorular
CNC için hangi dosya formatını göndermeliyim?
STEP (.step veya .stp). Parçayı kesin katı geometri olarak taşır, her CAM yazılımı okur ve takım yolu doğrudan bu geometriden üretilir. Beş eksen işlerde AP242 sürümü tercih edilir. STEP dışa aktarımında bozulma olursa Parasolid (.x_t) iyi bir alternatiftir.
IGES gönderebilir miyim?
Gönderebilirsiniz ama STEP varsa onu tercih edin. IGES parçayı çoğu zaman kapalı bir katı yerine bağımsız yüzeyler hâlinde taşır ve eğrileri yaklaşık temsil eder. Bu, CAM tarafında onarım gerektirebilir ve özellikle eğrisel yüzeylerde takım yolu doğruluğunu düşürür.
STL dosyasından parça işlenir mi?
Hayır. STL yüzeyi üçgen ağı olarak tarif eder, içinde kesin geometri yoktur; silindir silindir değil, düz üçgenler yığınıdır. Ayrıca STL birim bilgisi taşımaz, milimetre ile inç karışırsa parça 25,4 kat yanlış çıkar. STL 3B baskı formatıdır.
Sadece 3B model göndersem olmaz mı?
Olmaz. Model şekli söyler, kabul kriterini söylemez. Tolerans, referans yüzeyler, yüzey pürüzlülüğü, malzeme ve yüzey işlemi modelde bulunmaz; bunlar 2B resimde olmalıdır. Model tek başına geldiğinde ölçüler nominal kabul edilir ve kabul aşamasında anlaşmazlık çıkar.
Yerel CAD dosyamı (SolidWorks, CATIA) gönderebilir miyim?
Gönderebilirsiniz, ama yanında STEP de ekleyin. Yerel format aynı yazılım ve sürüm varsa en zengin bilgiyi taşır; yoksa açılamaz. STEP her yerde açılır, bu yüzden güvenli olan odur.
Teknik resminizi ve adet bilginizi gönderin; üretilebilirlik değerlendirmesiyle birlikte teklifinizi hazırlayalım.
Teklif İste